De Indonesische gamelanmuziek, de wortel van de Surinaams - Javaanse gamelan.
(De culturele invloeden vanuit de geschiedenis van Indonesië)

Gamelanmuziek, eerder een kunstvorm vanuit verhaal en vertelvorm begeleiding door muziek. Basis toonaarden verwerkt en overgenomen in de Javaanse gamelanmuziek. Tijdens de opkomst van het Rijk Madjapahit (bittere vrucht) van ca 1292 tot 1389, was de naam gamelan voor het eerst genoemd én tot heden behouden. Er was melding gemaakt dat voorlopers van gamelaninstrumenten in Java vanaf de 10e eeuw werden geproduceerd. In de geschiedenis van Indonesië werd onder meer vermeld dat in de periode van de bloeitijd van Madjapahit, de huidige gamelaninstrumenten de oorsprong hadden. De benaming gamelan werd voor het eerst gebezigd/gegeven omstreeks 1348/1350 onder de Vorst Hajam Woeroek. Tijdens zijn bezoeken bij de naburige steden , nu de omgeving van Mojokerto, werd onder andere geschreven: "Bij aankomst van de Koning weergalmden de bekkens, hiermee werd bedoeld de gamelan en klaroenen (helder klinkende trompetten) aan de kant van de hoofdweg."

De benaming gamelan was afgeleid van het oud Javaans woord gamel, dat handgreep of hamer betekent. Omdat de meeste instrumenten van het bekkenorkest met speciale hamertjes werden bespeeld, werd het woord an achter gamel toegevoegd. Letterlijk vertaald; 'geslagen bekkens.'

Vanaf die periode ontstond het begrip karawitan; het geheel van Javaanse (en later Balinese) uitvoerende kunsten ofwel kunstuitingen waarbij dan intensief gebruik werd gemaakt van gamelanmuziek bereikte geheel Java. Tot heden! Grote en hoogwaardige bijdrage alsmede hoge graad van verfijning leverden de Islamitische Hoven, onder meer de Sultanaten omstreeks de 18e en 19e eeuw.
Niemand weet met zekerheid te vertellen over het ontstaan van het eerste Gamelanorkest in Java - Indonesië. De metalen slagwerken bestaande uit; bronzen, koperen of ijzeren slaginstrumenten. Later verfijnd tot gamelaninstrumenten, dateerde al van Préhistorische tijden. En, het vervaardigen van bronzen Gongs en Trommels werd verbonden met de Dong Sonbroncultuur, waarvan werd aangenomen dat deze Indonesië omstreeks in de 3e eeuw voor Christus vanuit Indo China had bereikt. Sindsdien waren de klanken van de bronzen Gongs de hartslag van de gamelan gewest, met hun diepe heel verdragende klanken die op stille avonden tot kilometers afstand te horen waren.

De aristocratische verfijning van de gamelan op Java had een langzame, statige en mystieke muziek voortgebracht die gecomponeerd was om te worden beluisterd in de grote audiëntiezaal van het Hof. En om een gevoel van ontzagwekkende kracht en emotionele beheersing over te brengen.
Een gamelanorkest kan bestaan uit 5 tot 40 instrumenten, hoewel geen slaginstrumenten, worden in orkestverband bespeeld; dus nooit apart. Twee instrumenten, hoewel geen slaginstrumenten, worden regelmatig als solo - instrumenten gebruikt, die zijn; de rebab (als viool met slechts 2 snaren, waarschijnlijk afkomstig uit het Midden-oosten door handelaren die toen vanuit Maleisië en Sumatra in bijna geheel Java – Indonesië vestigden) en de suling (bamboe fluit).

Gamelanmusici werden van oudsher onderwezen door andere musici in hun vrije tijd, zonder gebruik van geschreven muziek. In de paleizen van Midden -Java kregen musici in het begin van de 20e eeuw voor het eerst speciaal muziekonderricht in het kader van hun verplichtingen aan het hof. Sinds de onafhankelijkheid van Indonesië werden er door de Overheid echter diverse muziekacademies gesticht en de muziekstudenten kregen vanaf dien onderwijs in een meer formele omgeving.

Op dorpsniveau was het vaak moeilijk om onderscheid te maken tussen amateurs en professionele musici (nog steeds). Tal van dorpskunstenaar beschikten grote kennis op het terrein van de regionale muziektradities. Maar ze hadden(hebben) niettemin geen speciale status en werden (worden) ook niet naar verhouding beloond voor hun diensten. Sommige gamelanmuzikanten reisden van stad naar stad en sloten zich overal aan bij de plaatselijke gamelanorkesten voor traditionele opvoeringen, zoals dans - en toneelvoorstellingen, ceremonies en de populaire Wajangspelen. Deze situaties vinden tot heden nog steeds plaats in Indonesië.

Aldus een korte schets over de opkomst van gamelaninstrumenten en -muziek in Java - Indonesië.